جک دمپسی Jack dempsey
ساعت ۳:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٤/۱۱/۱٢  

با درود

 

شناساندن ماهی جک دمپسی

 

 

نام علمی

ماهی جک دمپسی از لحاظ سیستماتیک در راسته سوف ماهی شکلان ، خانواده سیکلیده و جنس سیکلاسوما قرار دارد .

نام علمی این ماهی امروزه Cichlasoma octofasciatum است .

واژه octofasciatum به معنی هشت خط است و اشاره به 8 نوار تیره عرضی دارد که با کمی دقت می توان آنها را بر بدن ماهی مشاهده نمود .

ماهی جک دمپسی در گذشته   biocellatum  Cichlasoma  نامیده می شد .

نام گونه قبلی اش از دو واژه bi به معنی دو و ocellus به معنی لکه چشم مانند گرفته شده بود که به لکه هایی که یکی بر ساقه دمی و دیگری در میانه بدن ماهی قرار داشتند اشاره داشت .

    باید یادآوری کنم که نام علمی امروزین ماهی جک دمپسی همان Cichlasoma octofasciatum است .

 

 سیکلید جک دمپسی . به 8 نوار عمودی توجه کنید!      

 

نام عمومی

 

نام عمومی این ماهی جک دمپسی است .

اما در بازار ایران آن را به اسامی گوناگونی می نامند ، مثل سیکلید کله قویی .

آیا میدانید چرا به این ماهی جک دمپسی میگویند ؟

اصلا جک دمپسی یعنی چه ؟ و آیا نام کسی است یا چیزی ؟

تا کنون از خود پرسیده اید ؟

 

 

زندگینامه جک دمپسی

 

    جک دمپسی که نام این سیکلید از نام وی گرفته شده ، نام  بوکسور سنگین وزن آمریکایی است (  1895 - 1983 ) که در دهه 1920 قهرمان جهان بود .

اسم کامل وی ویلیام هریسون دمپسی است که به جک دمپسی مشهور شد .

وی در بیشتر مبارزاتش پیروز بود .

 

 

          مبارزه دمپسی و جورجز کارپنتییر ، عکس پیش از آغاز مسابقه گرفته شده و جمعیت تماشاچی ها را نشان میدهد

 

 در جنگ جهانی اول ( 1917 ) به ارتش پیوست و سپس دوباره بوکس را ادامه داد ،

در سال 1925 با یکی از بازیگران هالیوود به نام استل تایلر (  Estelle taylor ) ازدواج نمود.

 

        دمپسی زنش استلا را بر دوش گذاشته است

 

 اين سالها را ميتوان سالهای اوج وی به حساب آورد . سالهايی که در آن جک توانست حريفان قوی را از ميدان به در کند .

چند سال بعد ، جک دمپسی همسرش را طلاق داده و در سال 1933 با یکی از خوانندگان تئاتر برادوی آمریکا به نام هانا ویلیامز (Hannah Williams ) ازدواج نمود .

  

                      دمپسی و همسر دومش

 

   در جنگ جهانی دوم نیز جک دمپسی دوباره به ارتش پیوست و به عنوان مسئول آماده سازی جسمی سربازان ایالات متحده مشغول به خدمت شد .

در 1945 زمانی که 49 سال سن داشت در نبرد اوکی ناوا شرکت کرد و قهرمانی ملی لقب گرفت .

 

                 دمپسی در مجله تایمز

 

دمپسی پس از خداحافظی از رینگ بوکس ، رستورانی در نیویورک باز نمود .

وی همچنین کتابهای متعددی در مورد زندگینامه اش نوشته است .

    ویلیام هریسون دمپسی ، مشت زن سنگین وزن آمریکایی در 31/5/1983  در سن 87 سالگی زندگی را بدرود گفت در حالی که  در زندگی حرفه ای اش 62 برد ، 6 باخت ، 8 تساوی ، 5 نتیجه غیر قابل تشخیص و 1 مورد عدم حضور در مسابقه داشته است .

 

                       مشت زنی

 

   او امروزه در فهرست بهترین بوکسر های جهان قرار دارد و در سال 2003 در نظر خواهی که توسط مجله رینگ (  Ring ) صورت گرفت ؛ به عنوان هفتمین قهرمان مشت زنی در تمام تاریخ ورزش بوکس جهان شناخته شد .  

 

  

                      تمبر یادبود جک دمپسی

 

نام جک دمپسی به خاطر رفتار ستیزه جوی این نوع سیکلید برای آن انتخاب گردیده .

جالب است ؛ نه ؟

 

 

 

ویژگی های زیستی ماهی جک دمپسی

 

    ماهی جک دمپسی یک ماهی آبزیدانی رنگارنگ است.

هر چند که تنش ها و استرس می تواند رنگ این ماهی را تحت تاثیر قرار دهد و به خاکستری یا سیاه دگرگون کند ؛ اگر در شرایط خوبی نگهداری شود واقعا زیباست و رنگی دیدنی دارد ؛ زمینه ای تیره یا نقاط بسیار زیبا و درخشان !

به بیان دیگر هر فلسش دارای نقطه آبی براقی است .

 

                        نقاط آبی براق در هر فلس

 

باله پشتی این سیکلید دارای کناره سرخ رنگی است که زیباییش را دو چندان میکند .

غیر از رنگ اصلی ، امروزه دست کم دو نژاد رنگی دیگر نیز از این ماهی به وجود آمده .

یکی از آنه دارای زمینه رنگ آبی روشن است و Electric blue  نامیده میشود و دیگری دارای زمینه رنگ زرد و درخشش طلایی به خصوص در ناحیه سر پوش آبششی است و Gold dempsey نام دارد .

 

        الکتریک بلو دمپسی

 

کم یاب بودن این نمونه های رنگی باعث افزایش قیمت جهانی آنها شده است .

 

    این ماهی در اصل بومی آمریکای مرکزیست .

دمای 22 تا 30 درجه سانتی گراد را تحمل کرده ولی 25 تا 28 درجه برای زیستش مناسب تر است .

p.H خنثی و در محدوده 7 تا 8 برایش مفید است .

طول عمر این ماهی بیش از 10 سال گزارش شده است .

بیشینه طول این ماهی به 8 اینچ می رسد ( هر اینچ برابر 54/2 سانتی متر است ) و معمولا زمانی که کم و بیش  5 اینچ درازا دارد آماده تولید مثل است .

 

        زیبا نیست ؟

 

    ماهی جک دمپسی در زیستگاه طبیعی خود از کرم ها ، سخت پوستان ، حشرات و ماهیان کوچک تر تغذیه می کند .

در آبزی دان می توان آن را با غذاهای گوناگون تغذیه نمود و از این لحاظ ماهی سخت گیری نیست .

باید یاد آوری کنم که تغذیه ماهی در زمان نوزادی با غذاهای زنده بسیار مهم است .

می توان از آرتمیاهای زنده درشت تر و کرم خاکی زنده برای تغذیه آن استفاده کرد .

    از غذا های خشک و فریز شده می توان از کرم توبیفکس ( مکعب های کوچک ) استفاده کرد . همچنین کرم خونی منجمد که به تازگی در ایران تولید شده و به بازار آمده ، اگر خوب تهیه و نگهداری شده باشد ، غذای پر طرفداری در بین ماهیان می باشد .

از این گذشته شرکت تترا غذا های گوناگونی به صورت پولکی یا Flake و گرانول برای این ماهیان به نام تترا سیکلید تهیه کرده و در دسترس افراد مشکل پسند قرار داده .

 

غذای تترا مخصوص سیکلید

 

اگر دقت کنید می بینید که از دل گوسفند نامی نبرده ام . چرا ؟

 

 

تفاوت ماده و نر و شیوه تولید مثل سیکلید جک دمپسی

 

    سن بلوغ جنسی این ماهی در شرایط نرمال در حدود یک سالگی و به طور کلی زیر 15 ماهگی پس از تولد رخ می دهد و پس از بلوغ می تواند چند بار در سال تخم ریزی کند .

هماوری این ماهی بین 500 تا 800 تخم برآورد شده است ( هماوری به طور خلاصه یعنی تعداد تخمی که ماهی تولید می کند ) .

رفتار تولید مثلی ماهی جک دمپسی مانند رفتار کلاسیک بیشتر سیکلید هاست .

در بخش رفتار شناسی بیشتر در مورد آن خواهید خواند .

ماهی جک دمپسی یکی از ساده ترین ماهیان برای تکثیر است .

بهترین دما برای تکثیر این سیکلید ۲۶ درجه سانتی گراد است .

نر ها معمولا بزرگ تر ، رنگین تر و دارای باله دمی و مخرجی دراز تری هستند .

همچنین در نرهای مسن تجمع بافت چربی بیشتری را می توان در ناحیه سر مشاهده نمود ( کله قویی ؟ ) .

 

رفتار شناسی ماهی جک دمپسی

 

ماهی جک دمپسی یا Cichlasoma octofasciatum یک ماهی شرور و ستیزه جوست ؛

و معمولا بد خویی آن را با ماهی جوئل فیش یا جواهر ماهی مقایسه میکنند .

البته گاهی خجالتی به نظر می آید و اگر در دکور آبزی دان خود غارهایی برای مخفی شدن این ماهی درست کنید ، بیشتر ترجیح میدهد که در پناهگاه خود استراحت کند .

    نگهداری ماهیان نر این گونه با هم در یک مخزن مشکل ساز است ( مگر این که مخزن بسیار بزرگ باشد ) در ضمن معرفی ماهی ماده غیر بالغ یا غیر آماده به مخزن حاوی نر آماده تولید مثل در زمان تولید مثل ممکن است باعث مرگ ماهی ماده به وسیله ماهی نر شود ؛ از دیگر سو ، وقتی یک نر و ماده رسیده از ماهیان جک دمپسی با هم جفت شدند ، دیگر نمی توان آبزی دان را محیط امنی برای سایر ماهیان ( چه از این گونه و چه سایر گونه ها ) به حساب آورد زیرا با نزدیک شدن به محل تخم ریزی ، یا مرگ در انتظار آنهاست و یا آسیب های جدی .

 

     پیکار دو جک دمپسی نر

 

برای تخم ریزی ، ابتدا سنگ صاف و مناسبی را برگزیده و اقدام به پاک نمودن سطح آن می کنند . سپس تخمک ریزی و اسپرم ریزی انجام می شود .

طول دوره انکوباسیون ( یعنی زمانی که طول می کشد تا نوزادان از تخم خارج شوند ) سه روز بوده و پس از تخمه گشایی ؛ پدر و مادر ماهیان نو رس را در گودالی که پیشتر در سنگریزه های کف آبزی دان درست کرده اند برده و در آنجا از آنها پاسداری می کنند .

معمولا ماهی ها هر روز یا یک روز در میان گودال جدیدی ساخته و بچه ماهیان را به آنجا منتقل می کنند و این کار تا روز دهم تولد یعنی تا زمانی که شنای آزاد بچه ماهیان شروع  می شود ادامه می یابد .

نکته ای که ناگفتن آن بی انصافیست این است که مراقبت والدینی ماهی جک دمپسی از تخم ها در حد عالی بوده و حتی به ندرت مزاحم نوزادانش می شود .

معمولا وظیفه مراقبت از نوزادان بین ماهی نر و ماده ( که اکنون دیگر پدر و مادر هستند ) تقسیم می شود .

رفتار این ماهیان با فرزندان خود به حدی دوستانه است که گاهی پرورش دهنده ها یک جفت از این ماهی ها را در آکوآریوم بسیار بزرگی می گذارند تا وقتی تخم ها شکفته شدند و بچه ها بزرگ شدند ؛ جای کافی برای همه باشد !

 

جک دمپسی و نوزادانش

 

گزارش هایی در مورد تغذیه نوزادان از تراوشات بدن والدین ( مانند آنچه در ماهی دیسکس وجود دارد ) در مورد این ماهی موجود است که به نظر چندان درست نمی آید .

معمولا پدر و مادر ، بچه ماهیان را در گروه (  School ) نگه داشته و از پراکنده شدن آنها جلوگیری می کنند تا با این کار بتوانند از آنها بهینه تر پاسداری کنند .

معمولا بچه ماهیان تا زمانی که به بلوغ جنسی نرسیده اند می توانند با پدر و مادر و   همزادانشان در یک مخزن به خوبی زیست کنند .

همچنین دیده شده که جک دمپسی های پدر یا مادر ؛ غذا را جویده و در اختیار نوزادانشان قرار میدهند .

گاهی پس از جویدن و ریز کردن غذا آن را از کنار سرپوش آبششی خارج نموده و در محیط اطراف بچه ماهیان پخش می کنند .

    نکته دیگر این است که ماهی جک دمپسی و بسیاری دیگر از سیکلید ها با کندن زمین و خارج نمودن گیاهان از بستر شده و باعث تخریب آنها میگردند .

 

               نوزادان جک دمپسی    

     

 

دکوراسیون ( آرایه گری )

 

    همان گونه که پیشتر اشاره شد در آبزی دان حاوی این ماهی بهتر است از تخته سنگ ها و غار های ساختگی استفاده شود .

 

      

 

همچنین ریشه های زیر آبی و تکه های چوب در زیستگاه طبیعی آنها فراوان است . پس می توان با اضافه کردن چنین اجسامی به آکوآریوم در طبیعی تر بودن آن کوشید .

اگر از کوزه گلی استفاده می کنید باید به یاد داشته باشید که جک دمپسی ماهی بزرگی خواهد شد !

استفاده از گیاهان طبیعی فایده چندانی ندارد زیرا عادت کند و کاو سیکلید ها در نهایت به نابودی گیاهان می انجامد .

اگر به گیاه علاقه مندید ، میتوانید از گیاهان پلاستیکی استفاده کنید .

    به عنوان هم مخزنی می توان از سایر سیکلید ها ، گربه ماهیان ( لجن خوار یا کت فیش ) ، شارک ها ، چاقو ماهیان ( نایف ها ) و ماهیانی از این قبیل استفاده کرد ولی نباید فراموش کرد که هم مخزنی های ماهی جک دمپسی باید هم اندازه و یا بزرگ تر از خودش باشند .

    بايد يادآوری کنم که جک دمپسی معمولا ماهی شروری است و سازگاريش با ماهيان ديگر بسيار شانسی است .

بنابر اين پس از معرفی جک دمپسی به آبزی دان يا ماهيان ديگر به مخزن حاوی اين ماهی ، بايد يک هفته تا ده روز به دقت رفتار اين ماهی را تحت نظر قرار داد تا اتفاق ناگواری رخ ندهد .

از آنجا که جک دمپسی در کف آبزی دان گودال ایجاد می کند ، آب کدر شده و در نتیجه وجود فیلتر های مناسب در مخزن لازم است .

 

         آبزیدان آراسته شده برای زیست جک دمپسی

 

دیگر گمان کنم هرچه لازم بود نوشته ام .

 

حالا نوبت به حکایت ویژه این نوشته است . بخوانید ! خیلی خوش مزه است :

 

    گزارشی مبنی بر به قتل رسیدن یک انسان در سال 1997 توسط سیکلید جک دمپسی وجود دارد !

اگر خواستيد متن اصلی اين خبر را ببينيد در يکی از موتور های جستجو ، عبارت زير را سرچ ( جستجو ) کنيد :

                                                   "Man Chokes on Tropical Fish"

 

می گویند در سانفرانسیسکو در سال 1997 فردی در مجلسی به عنوان شوخی یک عدد ماهی جک دمپسی را در دهان خود قرار داد .

ماهی بیچاره هم که فکر می کرد در دهان یک شکارچی گیر افتاده ، برای جلوگیری از بلعیده شدن از سیستم دفاعی ویژه اش کمک گرفت .

 

                                                                  منو نخورید !

این سیستم ویژه که در واقع سیستم ضد شکارچی سیکلید ها به شمار می رود ، شامل باز کردن باله ها به بیشترین حد است که ماهی سیکلید را از بلعیده شدن توسط ماهیان شکارچی دیگر حفظ میکند .

خلاصه جک دمپسی بی گناه باله هایش را سیخ کرد و خارهای باله اش در گلوی فرد شوخ طبع !! گیر کرد .

 ماهی نه بیرون آمد و نه فرو رفت تا آقا جانش را بر سر شوخی بامزه اش از دست داد .

                                                                 با مزه بود نه ؟

 

                            جک دمسی برو تو گلو

 

                                                                                                                   بدرود

 


کلمات کلیدی: