درياچه مالاوی Malawi lake
ساعت ۱٠:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱۱  

دریاچه مالاوی ؛ بزرگ ترین آبزی دان آب شیرین دنیا

 

 

پیشگفتار

 

    سالهاست که ماهیان زیبا ، رنگارنگ و کوچکی از خانواده سیکلیده وارد تجارت آکوآریوم شده است.

بگذریم که در ابتدا هر کس هر اسمی که می خواست به آنها می داد !؟

یکی از به نام ترین گونه های آن ماهی اوراتوس (مبونای طلایی ) است و همچنین ماهیانی که آنها را با نام کلی "ماکرو" می نامند .

    خاستگاه بیشتر این ماهیان دریاچه مالاوی در آفریقاست .

 

چرا چنین مطلبی را برای شما می نویسم؟

 

    علتش این است که :

 

 تا اکوسیستم یا بوم سازگانی را که یک جاندار در آن به سر می برد را نشناسیم ، در نگهداری و پرستاری از آن رستگار نخواهیم بود !

 

اگر بخواهیم آکوآریوم مناسب با آرایه گری یا دکوراسیون مورد پسند برای نگهداری یک سیکلید اوراتوس را فراهم کنیم ؛ چاره ای جز شناخت خاستگاه و زیستگاه آن نداریم.

چنین منطقی برای ایجاد آب مناسب آبزی دان حاوی این ماهیان و نیز بستر تولید مثلی موفق برای آن ها نیز درست است !

یادتان باشد که چاره ای نداریم ، زیرا اگر جز این کنیم ، هم ماهی عذاب خواهد کشید و هم ما به خواسته خود نخواهیم رسید .

به همین دلیل در این نوشته دریاچه مالاوی را به شما می شناسانم .

 و شاید در آینده گونه های آن را با هم مرور کنیم ، هرچند که از نوشتن مطالب سریالی خوشم نمی آید!

 

بخوانید :

 

 

دریاچه مالاوی ( Malawi ) در جنوب شرقی آفریقا جای گرفته و سه کشور در پیرامون آن قرار گرفته اند .

بیشتر این دریاچه که شامل کرانه غربی و جنوبی آن است به مالاوی تعلق دارد .

شمال شرقی دریاچه مالاوی متعلق به تانزانیا بوده و بخش شرقی آن از آن موزامبیک است . جزایر کوچکی نیز در دریاچه مالاوی به چشم می خورند .

 

این دریاچه همچنین دریاچه نیاسا ( Nyasa or Nyassa or Niassa  ) نامیده می شود .

گویا خود واژه نیاسا به زبان آفریقایی به معنی دریاچه است (  Nyasa = Lake ) .

همچنین به علت شرحی که جهانگرد اسکاتلندی ، دیوید لیوینگستون                     (David Livingstone ) به عنوان نخستین اروپایی در سال 1859از این دریاچه زیبا نوشته است ، گاهی آن را دریاچه لیوینگستون ( Livingstone Lake )  نیز می نامند .

 

دریاچه مالاوی 560 کیلومتر طول و 75 کیلومتر عرض دارد . همان طور که فهمیده اید دریاچه مالاوی یک دریاچه دراز و کشیده است .

مساحت کل این دریاچه  کم و بیش 29604 کیلومتر مربع است .

از نقطه نظر وسعت ، دریاچه مالاوی سومین دریاچه بزرگ آفریقا و دهمین دریاچه بزرگ دنیاست .

سطح دریاچه مالاوی 472 متر فرا تر از سطح دریای آزاد است .

آب 14 رودخانه سالپای ( دائمی یا Perennial ) به دریاچه مالاوی می ریزد که بزرگ ترین آنها رودخانه روهوهو ( Ruhuhu ) است .

 

 میانگین ژرفای دریاچه مالاوی 292 متر و بیشترین عمق این دریاچه 704 متر گزارش شده است . دریاچه مالاوی ار نقطه نظر ژرفا (عمق) در بین دریاچه های آب شیرین دنیا ، جایگاه سوم را به خود اختصاص داده است و به بیان دیگر ؛ پس از دریاچه بایکال (Baikal ) و دریاچه تانگانییکا ( Tanganyika ) ژرف ترین دریاچه آب شیرین دنیاست . (برخی منابع دریاچه مالاوی را در مقام چهارم قرار می دهند.)

 

 

دریاچه مالاوی همچنین یکی از قدیمی ترین دریاچه های کره زمین است .

این دریاچه مانند بیشتر دریاچه های این منطقه در اثر عوامل تکتونیک و گویا در دوره پلئوسن ایجاد شده است .

طول عمر آن را دست کم 5 میلیون سال برآورد کرده اند و قطر رسوبات کف دریاچه مالاوی در حدود 4 کیلومتر تخمین زده می شود .

 

از لحاظ اقتصادی دریاچه مالاوی برای افراد پیرامونش بسیار پر بهاست.

شاید مهم ترین محصول صادراتی مالاوی ، سیکلید های مالاوی باشد.

گزارش شده که سالانه به طور کلی بیش از 10000 تن (ده هزار تن ) ماهی از این دریاچه صید می شود .

 

                صادرات سیکلید!

 

 

دریاچه مالاوی ، دریاچه شگفتیهاست ( Superlatives ) .

 

زیست – گونگی ( تنوع زیستی ) این دریاچه بیش از هر دریاچه دیگری بر روی کره زمین است . یعنی : دریاچه مالاوی بیش از هر دریاچه دیگری بر روی این کره خاکی ، ماهیان گوناگون را در خود جای داده است !

بین 600 تا 200 گونه ماهی در این دریاچه گزارش شده است و نکته جالب توجه این است که 80% این ماهیان ، بومی دریاچه مالاوی هستند .

جمعیت غالب ماهیان دریاچه مالاوی را سیکلید ها تشکیل می دهند .

بیشتر سیکلید های این دریاچه بومی آن بوده و به طور طبیعی در سایر مناطق جهان وجود نداشته اند .

 

به غیر از مبونا ها و سیکلید هایی که هاپ یا هپ ( Hap ) نامیده می شوند و تیلاپیا ها ، برخی سیکلید های غیر بومی و برخی گونه های غیر سیکلید نیز در دریاچه مالاوی دیده می شوند.

 

برای همین می توان دریاچه مالاوی را بزرگترین ، زیبا ترین و رنگارنگ ترین آکوآریوم آب شیرین جهان دانست !

 

 

       بزرگترین آکوآریوم آب شیرین دنیا

 

سیکلید های این دریاچه قلمروگاهی ( قلمرو طلب ) هستند . ولی با توجه به  جمعیت بالای آنها ، این سیکلید ها به بخش کوچکی از حفره های موجود در لابلای قلوه سنگها بسنده می کنند .

 

به غیر از ماهیان ؛ حلزون ها ، عقاب های ماهی خوار و کروکودیل ها نیز از مهمان های دریاچه مالاوی به حساب می آیند .

 

همچنین در دریاچه مالاوی 3 نوع بستر به چشم می خورد که ادامه آنها در خارج از آب باعث به وجود آمدن 3 نوع کناره شده است :

بخشی از این دریاچه قلوه سنگی بوده و زیستگاه اصلی سیکلید های است که به زبان محلی مبونا نامیده می شوند و ماهی اوراتوس از آن جمله است .

مبونا ها به طور کلی گیاه خوار بوده و از جلبکهایی که بر سطح سنگ ها رشد می کنند تغذیه می کنند . مبونا ها دارای انکوباسیون دهانی می باشند .

 

بخش دیگر آن پوشیده از ماسه است و بخش سوم که در اصل در دهانه ورود رودخانه ها به این دریاچه وجود دارد دارای موقعیت گلی و دارای بقایای گیاهان است .

گروهی از سیکلید ها که هاپ نامیده می شوند بیشتر گوشتخوار هستند .

 

آب دریاچه مالاوی بسیار زلال (Exteremely clear ) است به طوری که عمق قابل دید      ( Secchi disk depth ) در آن بیشتر مواقع از 15 متر فرا تر می رود . و اگر شکوفایی جلبکی رخ ندهد این عمق به 20 تا 25 متر نیز می رسد .

مفهوم عمق سچی دیسک یا ژرفای قابل دید برای افرادی که با رشته شیلات آشنا هستند ، مفهومی آشناست .

در استخر های پرورش ماهیان گرمابی این عمق به اندازه فاصله مچ تا آرنج انسان و کم و بیش 25 سانتی متر است .

یعنی اگر از بالای یک استخر گرمابی بارور شده به داخل آب آن نگاه کنید فقط تا عمق 25 سانتی متری آن را خواهید دید .

در عوض اگر از فرای دریاچه مالاوی به داخل آن نگاه کنید ، حتی ماهیانی که در عمق 15 متری آن در حال شنا هستند نیز قابل مشاهده می باشند و این شگفت آور است !

 

 

                                  این زلالی شگفت آور است .

 

دمای آب این دریاچه در بیشتر زمان ها بین 23 تا 28 درجه در نوسان است هر چند که در فصل گرم گاهی در سطح آب دما بیشتر می شود .

 

p.H دریاچه مالاوی بین 8/7 تا 5/8 است که این گوناگونی با میزان CO2 حل شده در آب دریاچه بستگی دارد . معمولا در روزهایی که دریاچه دارای موج است و آب به خوبی هوادهی می شود ، p.H بالاتر است و در زمانی که هوا آرام است آب دارای p.H کمتریست . فراموش نکنید که آب این دریاچه اسیدی نیست .

 

از این گذشته ، آب دریاچه مالاوی آبی نسبتا سخت (  Hard ) بوده و شاید دلیل قلیایی بودن آب آن نیز همین املاح آن باشد .

 

از این نوشته چه آموختیم ؟

با توجه به بررسی اکوسیستم دریاچه مالاوی ، اکنون می دانیم که برای نگهداری ماهیانی چون مبونای طلایی ، باید آبزی دانی با شرایط زیر بر پا نمود :

 

1 – دمای بین 25 تا 28 درجه سانتی گراد

2 – آب غیر اسیدی و p.H حدود 5/7 ، که برای تولیدش بستر مناسب ، مواد افزایش دهنده p.H ، کاغذ پی اچ سنج و فیلتر های زیستی یا فیلتر های بیولوژیکی داریم .

3 – آبی شفاف ؛ که بی شک برای تولید آن نیاز به فیلتر های مناسب مانند فیلتر زیر شنی و فیلتر خارجی و فیلتر های بیولوژیکی داریم ( مثل سرامیک و ذغال فعال یا اکتیو )

4 – تعداد ماهیان موجود در آبزی دان و همچنین اندازه و حجم آن باید حساب شده باشد . اگر تعداد ماهیان نر با توجه به وسعت آکوآریوم ، کم باشد یا آبزیدان کوچک تر از حد استاندارد باشد ؛ ماهیان نر قلمرو خود را افزایش داده و گاهی ممکن است که یک نر کل آکوآریوم را قلمرو خود به حساب آورد و از آن به بعد جنگ های بی پایان در مخزن شما آغاز می شود !

5 – از نقطه نظر دکوراسیون ، اگر از مبونا ها نگهداری می کنیم ، وجود قلوه سنگ های فراوان و غار های ایجاد شده از روی هم قرار گرفتن آنها یک "باید" است .

و همچنین لازم نیست که مخزن خود را با گیاهان آبزی پر کنیم زیرا بی شک ماهیان ما متعجب خواهند شد .

 

     تخته سنگ رو نگاه کن !

 

6 – از نقطه نظر تغذیه نیز ضمن ایجاد محیط مناسبی برای رشد جلبکهایی که روی قلوه سنگها رشد می کنند ، می توان از غذاهای گیاهی یا غذا های مخصوص این نوع سیکلید ها استفاده نمود . و نیازی به استفاده از غذا های با پروتئین بالا ( و بد تر از همه دل گوسفند ) نیست .

 

 

با تشکر فراوان از دکتر مایکل . کی . اولیور

 

Special thaks to Dr. Michael k. Oliver                                              

       

     برای خواندن بیشتر می توانید از کتاب زیر سود ببرید :

ارجینی ، م . 1384 . تکثیر پرورش و نگهداری ماهیا زینتی . جلد 3 (خانواده سیکلیده ) . انتشارات برهمند . 134 ص .

                                                                                                                                                                                                  بدرود

 

 

واژگان کلیدی : دریاچه مالاوی ، سیکلید های دریاچه مالاوی ، مبونا ، ماهیان دریاچه مالاوی ، اکوسیستم دریاچه مالاوی ، تنوع زیستی دریاچه مالاوی ، جغرافیای دریاچه مالاوی ، اوراتوس ، آکواریوم اوراتوس .

 


کلمات کلیدی: