سيکليد يا سيچلايد ؟
ساعت ۱:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٢/٦  

با درود

 

 

پیشگفتار

 

    می دانم که همه شما خوشحال می شوید اگر در مورد تکثیر ماهی دیسکس صحبت کنم و مثلا بگویم که باید یک تکه مرمر را با فلان زاویه اسرار آمیز در گوشه مخزن خود قرار دهید تا شانس تکثیر دو چندان شود .

و یا اشاره ای به شیوه بارور سازی ماهی رد تیل بکنم و دستورالعمل کشت و تکثیر موفقیت آمیز گیاه کریپتون را برایتان شرح دهم اما ............

 

اما این نوشته به هیچکدام از این ها ارتباطی ندارد .

 

    در اصل چیزی است در محدوده زبان آموزی نه آبزی پروری .

از پیش از شما خواهش می کنم که این نوشته را چند بار بخوانید و اگر بر طبق مدارک موجود مطالب آن را درست یافتید ، به سایرین نیز گوشزد کنید .

باشد که فرزندان این مرز و بوم مانند تاریخ باستانی خود که خالی از نادرستی و نادانی بودند ، دوباره بر اوج خردمندان جهان جای بگیرند .

 

اینجانب نوشتن چنین مطلبی را بسیار سودمند و مهم می دانم و می پندارم باری است که بر دوش اساتید این علم سنگینی می کند و نادیده گرفتنش توسط آنها ، سنگینیش را بر دوش من دو چندان کرده است !

 

بخوانید :

 

ادبیات آبزی دانی

 

    به کار بردن واژگان درست در هر رشته و فن و هنری ، یکی از ضروریات کار است .

هر انسان فرزانه ای سخن گویی خویش را از صحیح و موزون سخن گفتن جدا نمی داند و این همان است که امروزه ادب نامیده می شود و زمانی واژه ادبیات از آن گرفته شده .

 

این درست گویی به ویژه در زمینه فنونی که دیگران – یعنی کشورهای دیگر دنیا – ابداع کننده آن هستند ، شاید با اهمیت تر باشد .

امروزه هر رشته و دانشی ادبیات مخصوص به خود را دارد و واژگان ویژه اش را .

مثل ادبیات سیاسی و ادبیات اقتصادی و ادبیات زیست محیطی و از این دست .

 

    آبزی دان داری و آکوآریوم داری یا آکوآریوم بازی نیز یکی از همین رشته هاست .

کسی که علاقه مند به نگهداری از ماهیان زینتی در آکوآریوم است ، و اصطلاحا هابییست (Hobbyist) نامیده می شود ، هم باید با علم ماهی شناسی آشنا باشد و هم اکولوژی .

 از دیگر سو بدون دانستن زیست شناسی و شیمی و بسیاری از علوم دیگر ، مدیریت آبزی دان با مشکل مواجه می شود و به راستی هر آکوآریوم باز موفق و پیروزی این علوم را فرا گرفته حتی اگر خودش به آنها پی نبرده باشد .

حال درست است که چنین دانشمندی واژگان تخصصی علم خود را غلط بیان کند ؟

 

قصدم از این نوشته یادآوری گویش درست برخی کلمات است که شکل نادرست آنها رواج یافته و شاید بهتر بود نام این نوشته را " چگونه بگوییم ، چگونه بنویسیم " می گذاشتم .

کلمات این نوبت به قرار زیرند .

 

1 – Aquarium  :

 نخستین واژه ای که برایتان انتخاب کرده ام خود واژه آکوآریوم است !

این کلمه دارای همسنگ (معادل) فارسی با نام آبزی دان است اما خود کلمه اصلی ایرانی نیست .

واژه آکوآریوم از کلمه Aquarium گرفته شده .

 تا اینجا را همه شما می دانستید . آنچه مهم است تلفظ و نوشتن این کلمه است .

اگر بخواهیم این کلمه را درست بنویسیم باید در نوشتن آن از دو حرف الف با مد استفاده کنیم .

به بیان ساده تر کلمه صحیح ، آکوآریوم است نه آکواریوم .

در زمان تلفظ نیز همین مشکل وجود دارد .

در تلفظ Aquarium هیچ حرف واوی - مثل آنچه در آخر کلمه نانوا تلفظ می شود – وجود ندارد !

در زبان انگلیسی هم زمانی که در دیکشنری ، شیوه تلفظ این کلمه را می نویسند از حرف دبلیو (W) استفاده می کنند و نه حرف وی (V) .

در زمان تلفظ دبلیو ، لبها به اصطلاح غنچه می شود و صدای واو نا مفهومی شنیده می شود که با تلفظ V کامل فرق دارد .

پس تلفظ صحیح این کلمه آکوآ ریوم است نه آک واریوم .

 

اکنون 15 کتاب آکوآریوم به زبان فارسی در کتابخانه ام دارم که به جز کتاب دکتر حسین عمادی ، " آکوآریوم ماهیهای آبهای شیرین " کس دیگری به این نکته توجه نکرده و همه بر جلد کتابشان نوشته اند : آکواریوم و این جای افسوس است .

 

برای شنیدن تلفظ آکوآریوم روی کلمه زیر کلیک کنید و یادتان باشد که لبهایتان را غنچه کنید .

 

Aquarium

 

 

2 –  Cichlid :

واژه دوم ، که تقریبا خیلی مشکل ساز است ؛ کلمه سیکلید است .

این همان کلمه ای است که سیچلید ، سیچلاید ، سیشلید ، سیشلاید ، و ... تلفظ می شود .

در واقع آکوآریوم باز های بی نوا هم تقصیری ندارند . زیرا بر حسب اینکه مترجم کتب آکوآریومی ، کتاب را از چه زبانی اعم از فرانسه یا آلمانی یا ... ترجمه کرده باشد ، این واژه را بر حسب همان زبان تلفظ می کند .

 البته این تلفظ ها هیچکدام نا درست نیست ولی ............... :

 

هر کس در هنگام نوشتن یا صحبت کردن باید تکلیف خودش را روشن کند و زبان خارجی مورد انتخابش را مشخص کند .

اگر زبان انتخابی شما انگلیسی است ، تنها تلفظ صحیح برای این کلمه در زبان انگلیسی همانا واژه سیکلید است .

 

متاسفانه می بینم که استادان پیشکسوتی در دانشگاه که کتابی را نوشته اند و در آن کلمه سیچلاید را در کنار واژگانی آورده اند که از انگلیسی آنها استفاده کرده اند .

به بیان دیگر نمی توان در یک صفحه از کتاب از واژگانی مثل : ترانسفورمیشن ، پلانکتون ، بایو دایورسیتی ، دجنریشن ، میوتیشن و .... را در کنار کلمه سیچلاید آورد .

مثل این است که چند کلمه انگلیسی را در کنار چند واژه فرانسه به کسی بگوییم .

از پیش معلوم است که شخص مورد نظر چیزی نخواهد فهمید .

 

اگر باور نمی کنید که مثلا کلمه سیکلید زندانی یا سیکلید گورخری یا سیکلید کله قویی و از این قبیل درست است نه سیچلاید و سیشلید روی کلمه زیر کلیک کنید .

 

یادتان باشد که پیچ تنظیم صدای اسپیکر کامپیوتر خود را بلند کنید تا شیطان گولتان نزند .

 

Cichlid

 

3 -  Parrot fish :

سومین واژه ای که تلفظ درست آن را به شما یادآوری می کنم واژه پارت فیش است .

کلمه پاروت یا Parrot  در زبان انگلیسی به معنی طوطی است .

واژه فیش یا Fish  هم که به معنی ماهی یا ماهیان است .

پس واژه همسنگ Parrotfish در زبان فارسی همان طوطی ماهی است .

مشکل کار بر سر تلفظ صحیح کلمه Parrot   است .

 

تنها تلفظ صحیح این کلمه به صورت پاروت می باشد .

و واژگان نادرستی مانند پرت فیش ( مثل چرت و پرت ) و از این قبیل توسط افراد بی سواد در بین مردم از همه جا بی خبر رایج شده است .

 

 باور نمی کنید ؟ لینک زیر را بفشارید !

 

 

Parrotfish

 

 

4 -  Swordtail :

پیش از این در نوشته ای به تاریخ 20 اردیبهشت 84 در همین وبلاگ ؛ شرح داستان ماهی دم شمشیری و گویش درست نام انگلیسی اش را داده ام .

فقط یاد آوری کنم که نام فارسی این ماهی دم شمشیری است .

ولی اگر می خواهید نام انگلیسی آن را به کار ببرید ، تنها تلفظ در ست ؛ سورد تیل است و تلفظ های من در آوردی مثل سوراتیل و سوآرتر  اساسا نادرست است .

 

برای یاد آوری کلمه زیر را بفشارید !

 

Swordtail

 

5 – Loach :

نوبتی هم که باشد نوبت ماهی لوچ است .

حتما بارها نام ماهیانی چون لوچ هوا شناس ، لوچ پاکستانی ، لوچ کماندو ، لوچ دم قرمز و از این قبیل را شنیده اید و گمان نکنم آکوآریوم بازی باشد که چند تایی لوچ دلقک در آبزی دان خود نداشته باشد .

 

به نظر شما گویش درست کلمه لوچ چگونه است  ؟

 

تقریبا 99% مردم این کلمه را اشتباه تلفظ می کنند .

 آیا شما نمی خواهید در دسته 1 % که اشتباه نمی کنند باشید ؟

 

واژه لوچ از کلمه انگلیسی Loach گرفته شده که خود این واژه نیز گمان می رود که از کلمه لاتین Laukka گرفته شده باشد .

 

تلفظ درست این کلمه لوچ ( بر وزن موج ) است نه لوچ ( بر وزن قوچ) !

اگر بگوییم لوچ دلقک (مثل قوچ ) مثل این است که خواسته ایم بگوییم ماهیمان دچار مشکل بینایی است و دو بین ( لوچ یا قلوچ ) است . خنده دار نیست ؟

تازه ! اگر کلمه Loach را لوچ ( مثل قوچ) تلفظ کنیم ، آنوقت کلمه Looch را چگونه تلفظ خواهیم نمود ؟

علامت گویشی درست کلمه لوچ به شکل زیر است :

                                [ l ch ]

 

اگر می خواهید تلفظ صحیح لوچ را یاد بگیرید روی کلمه انگلیسی که در زیر آمده کلیک کنید و این تلفظ را چند بار تکرار کنید . به یاد داشته باشید که شاید تا لحظاتی قبل در گروه 99% بودید و اکنون به گروه 1% و دانایان پیوسته اید .

 

Loach

 

  

نخستین نوشته از سری ادبیات آبزی دانی در همین جا به پایان می رسد .

شاید در آینده واژگان دیگری را برایتان بازگو کنم .

فراموش نکنید که چنین آموزه هایی از مباحث تکثیر و پرورش مهم تر است زیرا اگر نتوانیم نام درست ماهی را بیان کنیم چگونه می خواهیم گزارش تکثیر موفقش را به گوش جهانیان برسانیم ؟

 

                                                                            سپاسگزارم و بدرود


کلمات کلیدی: