عقرب ماهی يا شير ماهی

با درود<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

شناساندن ماهی Lionfish

 

پیشگفتار

 

    مدتی است که ماهیان آب شور نیز به بازار آبزی دان کشورم وارد شده اند و به بیان بهتر آکوآریوم دریایی (  Marine aquarium ) نیز جای خودش را در ایران باز کرده است .

مطالب نوشته شده در این زمینه به زبان فارسی در حد انگشتان دست است ( و البته مطالب مفید و دانش افزا در این رابطه از این هم کم تر است ) و همین کم بود داده ها ، علاقه مندان به این سرگرمی را با مشکل مواجه می کند .

در این نوشته قصد دارم که نخستین مطلب دریایی این وبلاگ را ارائه دهم .

بی شک با این کار قصد پر کردن شکاف علمی بیان شده را ندارم ولی دست کم جرقه ای است که شاید روزی با تلاش اندیشمندان و نویسندگان ایرانی خرمن جهل را بسوزاند . بخوانید !

 

 

       شیر ماهی   عقرب ماهی    لایون فیش

 

 

رده بندی (سیستماتیک )

 

 

Lionfish     ها در راسته عقرب ماهی شکلان  یا  Scorpaeniformes  رده بندی می شوند .

گفتنی است که تا کنون 35 خانواده در این راسته طبقه بندی شده است .

گونه مورد نظر ما در خانواده عقرب ماهیان یا Scorpaenidae  و در زیر خانواده Pteroinae  و در جنس  Pteroisجای دارد .

خانواده عقرب ماهیان دارای دست کم 23 جنس و 172 گونه است .

نام علمی این ماهی ....

 

نام علمی

 

نام علمی این ماهی Pterois volitansاست .

واژه Ptrron  در یونانی به معنای بال است و به باله های بال مانند این ماهی اشاره دارد .

در اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان که توسط سازمان شیلات ایران چاپ شده است نام این گونه وجود ندارد ولی در کتاب ماهیان خلیج فارس ، نوشته بلگواد و لوپنتین و ترجمه دکتر بابا مخیر و دکتر اعتماد نامش دیده می شود .

 

 

نام عمومی 

 

 

    عقرب ماهیان معمولا دارای نامهای عمومی گوناگونی هستند و آنها را به نام های بوقلمون ماهی (Turkeyfish) یا خروس دریا ، شیر ماهی (Lionfish) ، عقرب ماهی (scorpionfish) ، سنگ ماهی (stonefish) ، گزنده ماهی (Stingfish) ، آتش ماهی (Firefish) ماهی ولیتان (Volitan)و ... می شناسند . رایج ترین نام عمومی برای این گونه  ، شیر ماهی قرمز یا Red Lionfish (رد لایون فیش) یا شیر ماهی معمولی (Common Lion fish) است . گاهی نام شیر ماهی طاووسی نیز به این ماهی داده می شود .

 

 

ویژگی های ظاهری

 

 

    لایون فیش معمولی دارای شعاع های بسیار بلندی در باله پشتی و سینه ای می باشد و بدنش از نوار های سرخ و سیاه پوشیده شده . در نمونه های بزرگ ، لکه های سفیدی در امتداد خط جانبی مشاهده می شود .

باله سینه ای این ماهیان بادبزنی شکل است .

 

             فلس شیر ماهی در پوست فرو رفته است

  

 

معمولا بالای چشم و زیر دهان این ماهی زائده هایی ( تنتاکول هایی ) دیده می شود که این تنتاکول ها در نمونه های جوان بزرگ و در افراد بالغ ، برگی شکل است .

  

           تنتاکول ها بالای چشم و زیر دهان

 

 

 

ویژگی های زیستی و رفتاری در زیستگاه طبیعی

 

 

    بیشتر عقرب ماهیان در آبهای کم عمق ساحلی ، بر بستر های سنگی ، صخره های مرجانی و در میان گیاهان به سر می برند .

معمولا بیشترین پراکندگی آنها تا عمق 50 متری است هر چند که گهگاه در مناطق ژرف تر نیز دیده می شوند . طول این ماهی به 14 اینچ می رسد .

شیر ماهی ها معمولا در میانه و کف آب آکوآریوم شنا می کنند .

 

ماهی Pterois volitansبه جز در زمان جوانی و تولید مثل در سایر زمانها به صورت تکی  زندگی می کند .

    ماهیان این خانواده می توانند رنگ خود را عوض کرده و کم و بیش با محیط اطرافشان یک رنگ شوند . فایده این استتار بیشتر برای صید طعمه است تا پنهان ماندن از چشم دشمنان زیرا کمتر جانوری وجود دارد که ادعا کند شکارچی ماهی خطرناکی چون عقرب ماهی است !

    یکی دیگر از عادتهای لایون فیش ، این است که در موقع استراحت ماهی در حالتی قرار می گیرد که سرش به سمت پایین است و دمش به طرف بالاست . در این زمان گاهی برخی از افراد گمان می کنند که حال ماهی بد است یا مریض شده که البته هیچ کدام از اینها درست نیست و حالتی طبیعی است .

    ممکن است هر چند وقت یکبار از ماهی خود حرکاتی مثل سرفه کردن و لرزش های شدید مشاهده کنید و بعد ببینید که موکوس شفافی از بدن ماهی جدا و در آب رها می شود . این عمل یک رفتار طبیعی است که ماهی برای پاکسازی پوست خود از انگلها و جلبکهای چسبیده به پوستش انجام میدهد ؛ ولی اگر این رفتار پیوسته تکرار شد نشانه نامناسب بودن شرایط آب است .

 

لایون فیش ها معمولا در مقابل بیماری ها مقاوم بوده و اگر رژیم غذایی مناسبی به آنها داده شود ، سالها در آکوآریوم شما زندگی خواهند نمود . در صورت بیمار شدن به خوبی به درمانهایی که بر پایه هیپوسالینیتی استوارند (  Hyposalinity therapy ) پاسخ خواهند داد .

 

پی اچ مناسب لایون فیش در آبزی دان باید در محدوده 1/8 تا 4/8 بوده و سختی کربناته مناسب این ماهی 8 تا 12 (dKH) و شوری (وزن مخصوص) مورد نیازش 021/1 تا 023/1 می باشد .

باید دمای آب مخزن عقرب ماهی را روی 22 تا 27 درجه سانتی گراد تنظیم نمود .

 

 

 

تغذیه عقرب ماهی یا لایون فیش

 

 

 

   در زیستگاه طبیعی بهترین زمان تغذیه عقرب ماهی (لایون فیش ) در زمان غروب خورشید است زیرا این زمان یکی از شلوغ ترین ساعت ها در جزایر مرجانی به شمار می رود .

تغذیه عقرب ماهیان بسته به گونه آنها متفاوت است ولی گزارش شده که افراد جنس  در زیستگاه طبیعی بیشتر از ماهیان  و در مرحله بعدی از سخت پوستان مانند میگو و خرچنگ

 

    در آکوآریوم بهتر است که رژیم غذایی این ماهی شبیه به آنچه باشد که در محیط طبیعی می پذیرد یعنی ماهیان کوچک زنده و سخت پوستان زنده و به مرور می توان بخش عمده رژیم غذایی ماهی را با تکه های فیله ماهی ( دریایی ) و میگو و خرچنگ نپخته جایگزین نمود ولی نباید فراموش کرد که قطع کامل غذای زنده از رژیم چنین ماهیانی ، آنها را هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روحی بیمار خواهد نمود و همچنین باید بگویم که برخی گونه های عقرب ماهیان اصولا غذاهای غیر زنده را نخواهند پذیرفت !

 

بهتر است غذاهایی که به ماهیان زینتی آب شور می دهیم منشا دریایی داشته باشند زیرا بدن این ماهیان نیازمند عناصر ضروری است که مقدار مناسب آنها فقط در غذاهای با منشا دریایی یافت می شود ؛ مانند ید (I2) و برخی اسیدهای چرب و ... .

هرگز از ماهیان آب شیرین به خصوص گلد فیش در تغذیه ماهی لایون فیش استفاده نکنید زیرا نه تنها مواد ضروری زیست و متابولیسم این ماهیان را فراهم نمی کند بلکه باعث بروز برخی بیماری ها در ماهی شما می شود .

از طرف دیگر چون این ماهیان شکارچی بوده و در محیط دریا همیشه این فکر در ذهن ماهی وجود دارد که ممکن است فردا گرسنه بماند ، تا جایی که امکان داشته باشد غذا خواهد خورد . بهترین مدیریت برای دفعات غذا دهی به ماهی لایون فیش یا عقرب ماهی ، 2 تا 3 بار در هفته است که البته می توان به نمونه های کوچک (نوجوان ) دفعات بیشتر ولی با مقدار کمتری غذا داد .

ممکن است که ماهی با هر حرکت شما در جلو آبزی دان تکانی به خود بدهد و به نظر شما بیاید که دارد برای مقداری غذا گدایی می کند ولی اشتباه نکنید . از آنجا که ماهی صلاح خودش را نمی داند و نمی فهمد که در یک اکوسیستم کنترل شده که هر روز صاحب دلسوزی مثل شما برایش غذا تهیه می کند به سر می برد ، پس بهتر است همان رژیم گفته شده را رعایت کنید .

یک راه دیگر برای فهمیدن اینکه زمان غذا دهی به ماهی فرا رسیده این است که توجه کنید ؛ زمانی که ماهی غذا را می بلعد ، شکمش برآمده (متورم) می شود . تا زمانی که این برآمدگی برطرف نشده نباید به ماهی غذا داد .

 

بهترین زمان غذا دادن به ماهی به هنگام غروب و در تاریکی است . اگر از لامپ برای روشن کردن آبزی دان خود ا

/ 8 نظر / 180 بازدید
فربد امامی

البته نخستين بار با اين کيفيت در زبان فارسی

رضا

سلام. اطلاعات جديدی بود

ليلا

سلام . خيلی از مطالبتون استفاده کردم . آموزنده بود. به منم سربزن.

فروغ

ممنون بابت حرفايی که پس از مدتها در من تاثير گذاشت......و يه سوال :چرا عکسهای وبلاگتون رو نمی تونيم ببينيم؟

رضا

سلام. ميخواستم بدونم چقدر طول ميکشه تا آروانای۱۰سانتی بشه۳۰سانت؟ و آروانا ارزش پرورش داره يا نه؟ لطفا هرکی میدونه جواب منو بده با تشکر

بابک

سلام واقعا مطلب خوبی بود و اگه ميشه يه مطلب به همين خوبی هم در باره ی گوپی بنويس

حميدرضا بارگاهی

آقای امامی سلام مطالب جالب و کامل بودند البته اولين مطالب نيستندمقاله ای به نام خروس ماهی در مجله قشم نوشته ام. جالب است بدانيد در آبهاي جنوب کشورمان درخليج فارس ۵ گونه خروس ماهی را صيد نموده ام. و تمام آنها را نيز نگهداری نموده ام.

فربد امامی

جناب بارگاهی حتی هنوز هم وقتی در گوگل واژه عقرب ماهی يا خروس ماهی شما را جستجو می کنم به غير از وبلاگ ناچيز خودم و چند سايت بيولوژی ساده هيچ مطلب فارسی دندان گيری يافت نمی شود . بعد شما زحمت می کشيد و می گوييد اين نخستين بار نيست و ... چرا وبلاگی نمی زنيد و من را از عذاب اشتراک اينترنت و تايژ و ترجمه و ... راحت نمی کنيد ؟ اين مطلب را برای هزاران مخاطب فارسی زبانی مينويسم که در گوشه گوشه ايران چيزی جز اينترنت دردسترسشان نيست . مجله ای مثل دنيای آبزيان که فقط در تهران است و قشم را که خودم هم اسمش را نشنيده ام . کاش برای هر نوشته ام نظری می داديد . واقعا تنها مشکل اين وبلاگ اين بود که نوشته ام نخستين بار به زبان فارسی در وب ؟ اينقدر به شما تنگ آمد ؟